De staatssecretaris van Financiën geeft in een vraag- en antwoordbesluit een toelichting op de verschuldigdheid resp. vrijstelling van kapitaalsbelasting in een aantal situaties. De volgende onderwerpen komen aan de orde:1. Kapitaalsbelasting is verschuldigd over de verstrekking van kapitaal aan aandelenvennootschappen. Als een aandeelhouder een lening verstrekt aan een Nederlandse vennootschap is alleen kapitaalsbelasting verschuldigd in de drie gevallen waarin op grond van een arrest van de Hoge Raad uit 1988 (BNB 88/217) fiscaal een lening als kapitaal moet worden aangemerkt. Die drie gevallen zijn: de schijnlening; de deelhebberschapslening en de bodemloze putlening. Van een schijnlening is sprake als partijen in feite risicodragend aandelenkapitaal wilden verstrekken, maar dit doen in de vorm van een lening. Als de lening is verstrekt met een winstafhankelijke vergoeding, de lening geen vaste looptijd heeft en alleen opeisbaar is bij faillissement, surséance van betaling of liquidatie en de lening is achtergesteld bij alle andere schulden is er sprake van een deelhebberschapslening. Is de bij de verstrekking van de lening al duidelijk dat deze geheel of gedeeltelijk niet zal kunnen worden terugbetaald, waardoor dit bedrag het vermogen blijvend heeft verlaten dan is er sprake van een bodemloze putlening.2. Bij de verstrekking van een hybride lening is geen kapitaalsbelasting verschuldigd.3. Bij een aandelenfusie geldt een vrijstelling van kapitaalsbelasting voor de uitgegeven aandelen op voorwaarde dat deze niet binnen vijf jaar worden vervreemd. Draagt de moedermaatschappij de bij de fusie verkregen aandelen in de dochtermaatschappij binnen vijf jaar over aan een andere dochtermaatschappij (de eerste dochtermaatschappij wordt daardoor een kleindochtermaatschappij) in het kader van een bedrijfsfusie, dan komt het vervreemdingsverbod op de nieuw verkregen aandelen te liggen. Dat betekent, dat bij verkoop van de aandelen in de dochtermaatschappij binnen vijf jaar na de aandelenfusie de moedermaatschappij alsnog kapitaalsbelasting is verschuldigd over de door haar bij de aandelenfusie uitgegeven aandelen. Verkoopt de dochtermaatschappij de aandelen in de kleindochtermaatschappij binnen vijf jaar na de aandelenfusie waarbij de moedermaatschappij de aandelen heeft verkregen dan wordt zij volgens de staatssecretaris op grond van een redelijke wetstoepassing alsnog kapitaalsbelasting verschuldigd over de bij de aandelenfusie uitgegeven aandelen.4. Als een moedermaatschappij in het kader van een juridische afsplitsing haar gehele vermogen of haar gehele onderneming of een zelfstandig deel daarvan overdraagt aan een dochtermaatschappij tegen uitreiking van aandelen dan geldt de vrijstelling van kapitaalsbelasting voor bedrijfsfusies.5. De fusievrijstelling is niet van toepassing als een Amerikaanse limited, die een dochtermaatschappij is van een in de Verenigde Staten gevestigde Amerikaanse incorporated haar onderneming overdraagt aan een Nederlandse vennootschap. De limited is fiscaal transparant en dus niet onderworpen aan belasting en daarmee geen inwoner volgens het verdrag met de VS, waardoor zij geen beroep kan doen op de non-discriminatiebepaling van het verdrag. Zij kan daardoor geen vrijstelling inroepen. De Inc. kan dat evenmin, omdat zij niet de inbrenger van de onderneming is. De fusievrijstelling geldt slechts voor inwoners van de EU of op grond van non-discriminatiebepalingen in verdragen.6. Ingeval een op de Antillen gevestigde Antilliaanse vennootschap haar onderneming of haar vermogende in een Nederlandse dochtermaatschappij inbrengt is de bedrijfsfusievrijstelling niet van toepassing, omdat de Antilliaanse vennootschap niet in de Europese Unie is gevestigd. De non-discriminatiebepaling van de Belastingregeling voor het Koninkrijk biedt geen soelaas, omdat de Antilliaanse vennootschap niet aan kapitaalsbelasting onderworpen is. 7. Voor toepassing van de vrijstelling van kapitaalsbelasting bij een interne reorganisatie is de vestigingsplaats van deelnemingen (binnenlands of buitenlands) geen zelfstandig criterium voor de beoordeling of er sprake is van bedrijfsmiddelen van gelijke aard. Dit moet worden beoordeeld naar de bedrijfseconomische functie binnen de onderneming.8. Bij omwisseling van aandelen is geen kapitaalsbelasting verschuldigd tenzij er sprake is van een uitbreiding van kapitaal. De verkregen aandelen moeten dan wel worden ingetrokken. Van kapitaalsuitbreiding is sprake als winstreserves worden omgezet in aandelenkapitaal of als de uitgegeven aandelen een hogere nominale waarde hebben dan de verkregen aandelen. De kapitaalsuitbreiding leidt niet tot kapitaalsbelasting als elders in de EU al kapitaalsbelasting is betaald voor de uitbreiding of als de fusievrijstelling van toepassing is. 9. Ingeval van omvorming of verlettering van aandelen is evenmin kapitaalsbelasting verschuldigd, tenzij sprake is van een kapitaalsuitbreiding.