
Om de progressie in het belastingtarief bij wisselende inkomens te matigen is de middelingsregeling ingevoerd. Op grond van deze regeling worden de inkomens uit box 1 over een aaneengesloten tijdvak van drie kalenderjaren bij elkaar opgeteld en gedeeld door drie. Vervolgens wordt de belasting over deze drie jaren herrekend op grond van het gemiddelde inkomen. Als de totale belasting na herrekening lager is dan de oorspronkelijk berekende belasting over het middelingstijdvak, wordt het verschil teruggegeven voor zover het uitgaat boven de drempel.
Voor een bepaalde groep gemoedsbezwaarden geldt op grond van een goedkeuring een verlengd middelingstijdvak van acht aaneengesloten kalenderjaren. De goedkeuring geldt voor mensen die wegens gemoedsbezwaren waren vrijgesteld van het betalen van premie voor een bedrijfspensioenfonds. In plaats daarvan werden zij verplicht de premie te sparen in een pensioenvervangende regeling. Bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd ontving de gemoedsbezwaarde het gespaarde bedrag ineens. Het spaarbedrag werd als een afkoopsom voor pensioen in zijn geheel belast. De verlenging van het middelingstijdvak geldt alleen voor gemoedsbezwaarden die de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt tussen 31 december 2000 en 1 juni 2004. De verplichte afkoop van de pensioenvervangende regeling is per 1 juni 2004 afgeschaft.