
Met behulp van een verzoek om een voorlopige teruggaaf kan de algemene heffingskorting worden uitbetaald aan iemand die geen inkomsten heeft. De teruggaaf wordt definitief als de fiscale partner van de verzoeker voldoende inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen betaalt. Het papieren formulier "Verzoek Voorlopige teruggaaf algemene heffingskorting" dat de belastingdienst voor het jaar 2002 gebruikte, bevatte een reeks vragen in de vorm van een stroomschema, aan de hand waarvan werd beoordeeld of iemand in aanmerking kwam voor een voorlopige teruggaaf van de algemene heffingskorting. Volgens dit formulier had een verzoeker recht op teruggaaf van de heffingskorting mits zijn fiscale partner voldoende belasting betaalde.
De belastingdienst verleende iemand een voorlopige teruggaaf inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen over 2002 voor een bedrag van € 1.648. Op de achterzijde van het aanslagbiljet stond dat de teruggaaf voorlopig was, maar als definitief te beschouwen was indien de belastingplichtige zijn situatie juist had ingeschat.
De partner van de verzoeker werkte in het jaar
De Hoge Raad oordeelde anders. Volgens de Hoge Raad ging het niet om een bewuste standpuntbepaling of een toezegging van de belastingdienst maar om een mogelijk onjuiste inlichting. Het ging om een voor algemeen gebruik opgesteld aanvraagformulier waarin voorlichting werd gegeven voor de invulling van dat formulier. De belastingdienst is in de regel niet gebonden aan de door dergelijke voorlichting gewekte verwachtingen, aldus de Hoge Raad.
Wel had de onjuiste voorlichting tot gevolg dat geen heffingsrente mocht worden berekend over het bedrag van de definitieve aanslag. Volgens de Hoge Raad had de verzoeker uitsluitend als gevolg van onjuiste voorlichting door de belastingdienst het verzoek om voorlopige teruggaaf gedaan en deze gekregen. Het was daarom uitsluitend aan onzorgvuldig handelen van de belastingdienst te wijten dat heffingsrente verschuldigd zou zijn bij de definitieve aanslag. Dat is in strijd met het zorgvuldigheidsbeginsel.