
Als hoofdregel voor de omzetbelasting geldt dat economische handelingen zijn belast met omzetbelasting. Vrijstellingen zijn uitzonderingen op deze hoofdregel. Een van deze uitzonderingen betreft de levering van onroerende zaken. Vrijgestelde leveringen van omzetbelasting vallen onder de overdrachtsbelasting. Voor de levering van nieuw vervaardigde onroerende zaken en van bouwterreinen geldt een uitzondering op de vrijstelling van omzetbelasting. Leveringen die zijn belast met omzetbelasting zijn vrijgesteld van overdrachtsbelasting om samenloop van deze twee belastingen te voorkomen.
Onduidelijkheid doet zich nogal eens voor bij de levering van bestaande onroerende zaken die gesloopt worden om nieuwbouw mogelijk te maken. Tussen verkoper en koper worden afspraken gemaakt over de aanvang van de sloopwerkzaamheden en voor wiens risico die zijn. Niet altijd leidt dit tot het gewenste resultaat dat de levering met omzetbelasting is belast en is vrijgesteld van overdrachtsbelasting.
Zo kwamen de verkoper en koper van een bedrijfscomplex overeen dat de opstallen voor rekening en risico van de koper zouden worden gesloopt. Anders dan de bedoeling van de koper was hield de koopovereenkomst de overdracht van de economische eigendom in. De koper had de volledige koopprijs al betaald voordat de sloopwerkzaamheden waren begonnen. De belastingdienst had vanwege die economische eigendomsoverdracht een aanslag overdrachtsbelasting opgelegd aan de koper. In de procedure over deze aanslag was de vraag of door de als één economische handeling te beschouwen levering en sloop een bouwterrein was ontstaan.
Een bouwterrein is onbebouwde grond waaraan bewerkingen plaatsvinden of hebben plaatsgevonden of waarvoor voorzieningen worden of zijn getroffen met het oog op bebouwing of waarvoor een bouwvergunning is verleend. De opvatting dat een onbebouwd terrein dat geschikt is voor bebouwing een bouwterrein is, is niet juist.
De rechtbank Haarlem was van oordeel dat in dit geval geen bouwterrein was geleverd. Dat betekende dat geen sprake was van een belaste levering voor de omzetbelasting, zodat terecht een aanslag overdrachtsbelasting was opgelegd.