De Hoge Raad heeft een aantal arresten gewezen waarin vermindering van een opgelegde boete wegens overschrijding van de redelijke termijn voor strafoplegging aan de orde was. In een van die arresten heeft de Hoge Raad een aantal uitgangspunten en regels gegeven voor de behandeling van fiscale boetezaken. Deze gelden niet alleen voor de huidige Algemene Wet inzake Rijksbelastingen, maar ook voor deze wet zoals die luidde tot 1 januari 1998. De redelijke termijn begint te lopen op het moment dat door een handeling van het betrokken bestuursorgaan redelijkerwijs te verwachten is dat een boete zal worden opgelegd. Binnen twee jaar na dat tijdstip moet de rechter in eerste aanleg uitspraak hebben gedaan in deze zaak, behoudens bijzondere omstandigheden. Deze tweejaarstermijn omvat de duur van de bezwaarfase. Berechting in hoger beroep moet, behoudens bijzondere omstandigheden, binnen twee jaar nadat het rechtsmiddel is ingesteld zijn afgerond.De omstandigheden die kunnen leiden tot verlenging van de redelijke duur van de behandeling zijn:a. De ingewikkeldheid van de zaak;b. De invloed van de beboete op het procesverloop zoals verzoeken om verlenging of uitstel;c. De wijze waarop het bestuursorgaan de zaak heeft behandeld; d. De wijze waarop de rechter de zaak heeft behandeld.Overschrijding van de redelijke termijn leidt tot vermindering van de boete, afhankelijk van de mate waarin de redelijke termijn is overschreden. De rechter moet ambtshalve onderzoeken of de redelijke termijn is overschreden. In zijn uitspraak moet de rechter melding maken van dat onderzoek als de beboete heeft geklaagd over termijnoverschrijding of als er zoveel tijd is verstreken dat een oordeel dat de redelijke termijn niet is overschreden zonder nadere motivering onbegrijpelijk zou zijn. Als de rechter de boete vermindert wegens overschrijding van de redelijke termijn moet hij de mate van vermindering in zijn uitspraak aangeven. Dan moet ook vermeld worden welke boete passend zou zijn geweest zonder overschrijding van de redelijke termijn.Het is niet mogelijk om in cassatie voor het eerst te klagen over overschrijding van de redelijke termijn. De Hoge Raad oordeelt in volle omvang over de eventuele overschrijding van de redelijke termijn die (mede) het gevolg is van het tijdsverloop ná de uitspraak waartegen beroep in cassatie is ingesteld. Als de redelijke termijn is overschreden zal de Hoge Raad als regel het bedrag van de boete (verder) verminderen met 10 procent.