Om de nadelen van de progressie in het inkomstenbelastingtarief bij wisselende inkomens te verminderen bevat de wet de middelingsregeling. De inkomens van drie aaneengesloten kalenderjaren worden dan opgeteld en gedeeld door drie (gemiddeld), waarna voor ieder van deze jaren de belasting wordt berekend. Het verschil tussen de geheven belasting over de jaren van het middelingstijdvak en de herrekende belasting wordt op verzoek teruggegeven. De regeling geldt alleen voor binnenlandse belastingplichtigen. Ook de voorganger van de huidige wet kende een middelingsregeling. Vanwege de verschillen in systematiek kon een lopend middelingstijdvak onder de Wet IB 1964 niet worden voorgezet onder de Wet IB 2001. Het eerste middelingstijdvak onder de Wet IB 2001 betrof de jaren 2001, 2002 en 2003. Voor een belastingplichtige die in 2003 is geëmigreerd of overleden gold een overgangsregeling met als middelingstijdvak een periode van twee jaar, namelijk de jaren 2001 en 2002. Deze regeling gold niet voor mensen die in 2002 al zijn geëmigreerd. Dat is de kern van een uitspraak van Hof Amsterdam in een procedure over een middelingsverzoek over de jaren 2000, 2001 en 2002.