De heffing van successierecht sluit aan bij het erfrecht. Bij testament kan worden afgeweken van het wettelijke erfrecht. Volgens de Successiewet wordt er door een verwerping van de nalatenschap door een erfgenaam niet minder successierecht geheven dan zonder verwerping het geval zou zijn geweest. In de praktijk kan discussie ontstaan over deze regeling als de erflater zijn wil onjuist heeft weergeven in zijn testament. De minister van Financiƫn heeft het beleid in een besluit samengevat. In de volgende gevallen kan op grond van de hardheidsclausule een tegemoetkoming worden verleend.
Een verkrijging uit een nalatenschap wordt verworpen voor, of geheel of gedeeltelijk geschonken aan:
- een kind van de erflater dat is geboren nadat het testament is opgemaakt; of
- de huidige echtgenoot die met de erflater is getrouwd nadat het testament is opgemaakt.
De belanghebbende moet aannemelijk maken dat de erflater zijn ongeboren kind of zijn echtgenote niet heeft willen uitsluiten van de nalatenschap. De bijzondere bepaling dat bij verwerping niet minder successierecht wordt geheven blijft dan buiten toepassing.
Een erflater kan op informele wijze, dus niet bij testament, uitkeringen uit de nalatenschap hebben toegezegd of wensen kenbaar hebben gemaakt voor de bestemming van zijn nalatenschap. Het successierecht houdt geen rekening met informele erfrechtelijke toezeggingen. Als de erfgenamen de informele wil van de erflater uitvoeren is dat een schenking. De minister keurt goed dat op verzoek een tegemoetkoming wordt verleend voor het verschuldigde schenkingsrecht. De tegemoetkoming is gelijk aan het verschil tussen de som van het door de erfgenaam verschuldigde successierecht over het bedrag van de schenking en het daarover door de begunstigde betaalde schenkingsrecht enerzijds en het successierecht dat zou zijn geheven als het bedrag van de schenking rechtstreeks aan de begunstigde zou zijn nagelaten. Het per saldo verschuldigde bedrag kan door de tegemoetkoming niet dalen tot onder het bedrag van de het wettelijk verschuldigde successierecht.